Skip to main content

13. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ- Διεθνής συνάντηση έργου στη Nyíregyháza (Ουγγαρία)

                         

Στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, πραγματοποιήθηκε στη Nyíregyháza μια διεθνής συνάντηση, η οποία προσέφερε μια ολοκληρωμένη εικόνα των διαφορετικών διαστάσεων της βιωσιμότητας. Το πρόγραμμα συνδύασε σκόπιμα επιστημονικές προσεγγίσεις, πρακτικές δραστηριότητες, βιομηχανικά παραδείγματα και δημιουργικές μορφές μάθησης.


Επιστημονικές παρουσιάσεις και βιώσιμος μαθησιακός χώρος

Κατά την επίσημη έναρξη, οι χώρες-εταίροι παρουσίασαν τις δράσεις τους για τη βιωσιμότητα, καθώς και τις περιβαλλοντικά συνειδητές σχολικές αίθουσες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του έργου.

Οι παρουσιάσεις ανέδειξαν ότι η αναδιαμόρφωση του μαθησιακού περιβάλλοντος —μέσα από, για παράδειγμα:

  • έναν «πράσινο τοίχο» (HU),
  • τη χρήση ανακυκλωμένων επίπλων (GR),
  • καθώς και ενεργειακά αποδοτικές λύσεις (IT, HU, SK, GR),

συμβάλλει ουσιαστικά στην ευαισθητοποίηση των μαθητών και προάγει τη βιώσιμη σκέψη στην καθημερινή σχολική ζωή.


Αστική βιωσιμότητα και θεσμική συνεργασία

Κατά τη διάρκεια περιήγησης στην πόλη, οι συμμετέχοντες γνώρισαν, με τη βοήθεια ενός ψηφιακού εργαλείου (Redmenta), τις προσπάθειες βιωσιμότητας της Nyíregyháza.

Κατά την επίσκεψη στον δήμαρχο παρουσιάστηκαν:

  • η στρατηγική βιωσιμότητας της πόλης,
  • η ανάπτυξη χώρων πρασίνου,
  • επενδύσεις ενεργειακής αποδοτικότητας,
  • καθώς και τοπικές περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες.

Το μέρος αυτό του προγράμματος ανέδειξε ότι η βιωσιμότητα μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από θεσμική συνεργασία.


Εργαστήρια και δημιουργική μάθηση

Καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν ποικίλα εργαστήρια, μεταξύ άλλων με θέματα:

  • φιλική προς το κλίμα παραγωγή θερμότητας και ενεργειακή διαχείριση,
  • λύσεις «έξυπνου σπιτιού»,
  • βιώσιμη δόμηση και οικοδομικά υλικά,
  • καθώς και ερευνητικές προσεγγίσεις για την ανάπτυξη βιώσιμων μαθησιακών χώρων.

Το εργαστήριο slam poetry έδωσε τη δυνατότητα δημιουργικής προσέγγισης θεμάτων βιωσιμότητας και ενίσχυσε τη συναισθηματική και κοινωνική σύνδεση των μαθητών με οικολογικά ζητήματα.


Επιστήμη και περιβαλλοντικές αναλύσεις

Τη δεύτερη ημέρα, οι μαθητές διερεύνησαν περιβαλλοντικά προβλήματα μέσα από πρακτικά πειράματα:

  • μέτρηση και ανάλυση της ποιότητας του νερού,
  • πειράματα για την ατμοσφαιρική ρύπανση (π.χ. διοξείδιο του θείου).

Οι δραστηριότητες αυτές συνέβαλαν σε μια βαθύτερη κατανόηση των οικολογικών συσχετίσεων.

https://www.tiktok.com/@gemeinsamfuerdiezukunft/video/7506979126285176086

Βιοποικιλότητα και προστασία της φύσης

Στο πλαίσιο κοινών δράσεων:

  • υλοποιήθηκαν παρεμβάσεις πρασίνου,
  • κατασκευάστηκε ξενοδοχείο εντόμων για την προστασία των επικονιαστών,
  • ενώ στον ζωολογικό κήπο του Sóstó εξετάστηκαν θέματα προστασίας ειδών και βιοποικιλότητας.

Οι εμπειρίες αυτές ανέδειξαν τη σημασία της προστασίας των οικοσυστημάτων.

Βέλτιστες πρακτικές από τη βιομηχανία

Στο πλαίσιο του προγράμματος, οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν και βιομηχανικούς φορείς:

  • στο εργοστάσιο της Unilever γνώρισαν βιώσιμες παραγωγικές διαδικασίες,
  • ενώ στο εργοστάσιο της Michelin δόθηκε έμφαση στην κυκλική οικονομία και την ενεργειακή αποδοτικότητα.

Οι επισκέψεις αυτές ανέδειξαν τον καθοριστικό ρόλο των επιχειρήσεων στη βιώσιμη ανάπτυξη.

https://www.tiktok.com/@gemeinsamfuerdiezukunft/video/7506979493207166230

Καινοτομία και επιχειρηματικότητα

Στο πρόγραμμα παρουσιάστηκε επίσης μια νεοφυής επιχείρηση (Dressuphouse), η οποία ανέδειξε βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα.

Η επίσκεψη στο Ψηφιακό Κέντρο Γνώσης κατέδειξε ότι η ψηφιακή καινοτομία συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα.


Κοινότητα και εμπειρία

Το κοινό πρόγραμμα λήξης, που περιλάμβανε:

  • παρουσιάσεις slam poetry,
  • ένα quiz Kahoot,
  • καθώς και πολιτιστικές δραστηριότητες,

ενίσχυσε το αίσθημα κοινότητας και προώθησε τη διαπολιτισμική ανταλλαγή.

https://www.tiktok.com/@gemeinsamfuerdiezukunft/video/7506980501077380374

Συμπεράσματα

Η συνάντηση στη Nyíregyháza υιοθέτησε μια ολιστική προσέγγιση, συνδυάζοντας:

  • περιβαλλοντικές,
  • οικονομικές,
  • και κοινωνικές διαστάσεις.

Οι συμμετέχοντες δεν διεύρυναν μόνο τις γνώσεις τους, αλλά γνώρισαν και πρακτικές μεθόδους που μπορούν να εφαρμόσουν στα σχολεία και στις κοινότητές τους.

Το πρόγραμμα συνέβαλε ουσιαστικά στην προώθηση της βιώσιμης σκέψης και στην ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας.

12. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ-Διεθνής κινητικότητα στη Λάρισα (Ελλάδα)

                                               

Στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, οι συμμετέχοντες έλαβαν μέρος σε μια κινητικότητα στη Λάρισα, όπου, μέσα από ένα ολοκληρωμένο βιωματικό πρόγραμμα, εμβάθυναν τις γνώσεις τους σε διάφορες πτυχές της βιωσιμότητας. Στόχος ήταν οι μαθητές να μην αποκτήσουν μόνο θεωρητικές γνώσεις, αλλά να κατανοήσουν, μέσα από πρακτικές εμπειρίες, τη σημασία ενός βιώσιμου τρόπου ζωής.


1η ημέρα – Βιωσιμότητα στον αστικό χώρο

Οι συμμετέχοντες έφτασαν στη Λάρισα και έγιναν θερμά δεκτοί από το σχολείο υποδοχής. Το πρόγραμμα ξεκίνησε με μια περιήγηση στην πόλη, κατά την οποία οι μαθητές την εξέτασαν υπό το πρίσμα της βιωσιμότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε:

  • στον ρόλο των χώρων πρασίνου και των πάρκων,
  • στη μείωση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας,
  • καθώς και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Κατά τη διάρκεια της περιήγησης, εξετάστηκε επίσης το θέμα του υπεύθυνου τουρισμού. Οι μαθητές προβληματίστηκαν σχετικά με το πώς μπορούν να επισκέπτονται πολιτιστικούς και φυσικούς χώρους με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον.


2η ημέρα – Πολιτιστική κληρονομιά και βιωσιμότητα

Τη δεύτερη ημέρα, οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν τη Μακρινίτσα στο Πήλιο, όπου γνώρισαν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και τη χρήση τοπικών υλικών.

Στο πλαίσιο του προγράμματος:

  • παρατήρησαν πώς οι οικισμοί προσαρμόζονται στις φυσικές συνθήκες,
  • και συνειδητοποίησαν τη σημασία της βιώσιμης διαβίωσης σε ευαίσθητα φυσικά περιβάλλοντα.

Στο Διαχρονικό Μουσείο έγινε φανερό ότι και η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς αποτελεί βασικό στοιχείο της βιώσιμης ανάπτυξης.

Κεντρικό στοιχείο της ημέρας αποτέλεσε ένα εργαστήριο κομποστοποίησης, όπου οι μαθητές γνώρισαν τις βασικές αρχές της κυκλικής οικονομίας και της διαχείρισης οργανικών αποβλήτων.


3η ημέρα – Βιώσιμη γεωργία και βιοποικιλότητα

Η τρίτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στη βιώσιμη γεωργία.

Οι συμμετέχοντες:

  • επισκέφθηκαν μια γεωργική σχολή,
  • απέκτησαν εικόνα για τις τοπικές παραγωγικές διαδικασίες,
  • και συζήτησαν τη σημασία της προστασίας του εδάφους και των υδάτων.

Κατά τη διάρκεια μιας βοτανικής περιήγησης, οι μαθητές γνώρισαν τη χλωρίδα της περιοχής και τις αρχές της υπεύθυνης συλλογής φυτών.

Η ημέρα ολοκληρώθηκε με ένα εργαστήριο μαγειρικής, όπου παρασκεύασαν πιάτα με τοπικά και εποχικά προϊόντα, αναγνωρίζοντας τη σημασία των σύντομων αλυσίδων εφοδιασμού.


4η ημέρα – Φύση και τουρισμός

Την τέταρτη ημέρα, οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν τα Μετέωρα και βίωσαν τη μοναδική αλληλεπίδραση φύσης και πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στο πλαίσιο του προγράμματος:

  • συζήτησαν τις επιπτώσεις του μαζικού τουρισμού,
  • καθώς και τη σημασία της υπεύθυνης συμπεριφοράς των επισκεπτών.

Οι μαθητές κατανόησαν ότι ο βιώσιμος τουρισμός απαιτεί ισορροπία ανάμεσα στην προσβασιμότητα και την προστασία.


5η ημέρα – Βιωσιμότητα στην πράξη

Η τελευταία ημέρα είχε έντονο βιωματικό χαρακτήρα.

Οι συμμετέχοντες:

  • συμμετείχαν σε δράση δενδροφύτευσης στο Πάρκο Erasmus,
  • δημιούργησαν φυσικά καλλυντικά προϊόντα (π.χ. βιολογικό σαπούνι, οδοντόκρεμα),
  • και γνώρισαν τις βασικές αρχές της οικολογικής καλλιέργειας σε έναν κήπο περμακουλτούρας.

Σε ένα εργαστήριο επαναχρησιμοποίησης (upcycling), κατασκεύασαν νέα αντικείμενα από ανακυκλωμένα υλικά, εφαρμόζοντας στην πράξη την αρχή «τα απορρίμματα ως πόρος».


Συμπεράσματα

Κατά τη διάρκεια της κινητικότητας, οι συμμετέχοντες δεν διεύρυναν μόνο τις γνώσεις τους, αλλά ανέπτυξαν και ισχυρότερη περιβαλλοντική συνείδηση.

Το πρόγραμμα συνέβαλε:

  • στην καλλιέργεια βιώσιμης σκέψης,
  • στην ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων,
  • και στην ενίσχυση της διάθεσης για ενεργή συμμετοχή σε δράσεις βιωσιμότητας στο άμεσο περιβάλλον τους.

Η κινητικότητα στη Λάρισα αποτέλεσε, επομένως, όχι μόνο μια πολύτιμη μαθησιακή εμπειρία, αλλά και μια εμπειρία με μακροχρόνιο αντίκτυπο στους συμμετέχοντες.

Τα ξεχασμένα Βαλκάνια -Οι δημιουργίες

Με βάση το ντοκιμαντέρ «Τα Ξεχασμένα Βαλκάνια» (παραγωγή ΕΡΤ – σκηνοθεσία Σταύρος Ψυλλάκης, σειρά 6 επεισοδίων), το οποίο συνδυάζει ιστορική έρευνα, προφορικές μαρτυρίες και μνήμη από τη σκοπιά της καθημερινής ζωής στα Βαλκάνια του 20ού αιώνα μελετήσαμε την ιστορία των βαλκανίων.

Το ντοκιμαντέρ μάς βοήθησε να καταλάβουμε:

  • Ότι η Ιστορία είναι κοινή, όσο κι αν χωρίστηκαν οι λαοί

  • Ότι οι μνήμες μεταφέρονται με βλέμματα, τραγούδια, παραμύθια

  • Ότι ο εθνικισμός πληγώνει πρώτα τους φτωχούς, τους αθώους, τους ξεχασμένους

  • Ότι στα Βαλκάνια υπάρχει ακόμα ανοιχτό τραύμα – όχι μόνο πολιτικό, αλλά υπαρξιακό

Οι ποιητικές μας δημιουργίες:

Με λένε Μιρκοβάν,
ή μήπως Νίκο, ή Γιοβάν;
Το όνομά μου το ’χα σε μια παλιά εικόνα,
μα χάθηκε στο ποτάμι μαζί με τη μάνα.
Στο χωριό μου πια μένουν μόνο σκιές.
Εγώ θυμάμαι. Εσύ;

 

Η σιωπή μου είναι το μνημείο.
Δεν ήρθε κανείς να με ρωτήσει πότε άρχισε ο πόλεμος.
Ούτε πότε τέλειωσε.
Στον τοίχο έχω καρφωμένο ένα παλιό ρολόι.
Έμεινε στις 4:17 –
εκείνη την ώρα έφυγε το τρένο.

 

Δεν κλαίω πια.
Έκλαψα τόσα που στέρεψε και το χώμα.
Έραψα τα όνειρα των παιδιών μου σε μια κουβέρτα.
Το φόρεσα και ζεστάθηκα λίγο.
Ό,τι έμεινε από τον πόλεμο, το μαγειρεύω σε ιστορίες.
Θέλεις να φας λίγο μαζί μου;

 

Με θάψαν πρόχειρα, πίσω από ένα σπίτι.
Δεν γράφτηκε το όνομά μου. Δεν πειράζει.
Στην τσέπη μου είχε μείνει μια γωνιά ψωμί,
κι ένα γράμμα με λέξεις που δεν πρόλαβα να πω.
Όταν περνάς, ψιθύρισε το όνομά σου.
Έτσι θα θυμηθώ πως υπήρξα κι εγώ.

Φύλλο Εργασίας-Τα ξεχασμένα Βαλκάνια

“Κι αν ήμουν εγώ?” Ημερολόγιο μαθητών – 25 Νοεμβρίου 1943

Ημερολόγιο – 25 Νοεμβρίου 1943 (εργασίες μαθητών από το φύλλο εργασίας)

Ι.Σ

Σήμερα κάναμε έφοδο στις αποθήκες. Δεν πήραμε πολλά, αλλά βρήκαμε λίγο ψωμί και μια κονσέρβα. Ο Μανώλης έπεσε και χτύπησε, αλλά δεν είπε τίποτα, δεν έκλαψε. Περπατάμε ξυπόλητοι, αλλά νιώθω δυνατός. Αν μας πιάσουν, ξέρω τι μας περιμένει. Αλλά καλύτερα να πεθάνω προσπαθώντας, παρά να κάθομαι και να πεινάω. Η Στέλλα μας διάβασε κάτι σαν ποίημα σήμερα. Δεν θυμάμαι τα λόγια, αλλά ένιωσα πως ακόμα έχουμε ψυχή.


Β.Δ

Μου λείπει η μαμά μου. Όταν φυσάει, τη φαντάζομαι να μου σκεπάζει τα πόδια με μια κουβέρτα. Αλλά τώρα δεν έχω ούτε κουβέρτα. Σήμερα στον δρόμο μάς είδε μια γυναίκα και μας έδωσε μια φραντζόλα ψωμί. Μας χαμογέλασε. Δεν είπε τίποτα, απλώς χαμογέλασε. Την κοίταξα στα μάτια και σκέφτηκα: υπάρχει ακόμα ανθρωπιά. Ίσως να τα καταφέρουμε. Όσο έχουμε ο ένας τον άλλον, δεν είμαστε μόνοι.


Μ.Μ

Ο αδελφός μου δεν ξύπνησε το πρωί. Ήταν παγωμένος. Δεν έκλαψα, γιατί τα μάτια μου είναι στεγνά εδώ και καιρό. Σήμερα μπήκαμε σε ένα γκρεμισμένο σπίτι και βρήκαμε ένα παλιό βιβλίο. Κάποιος διάβαζε ποίηση σ’ αυτό το σπίτι, κάποτε. Ο κόσμος κάποτε είχε μουσική και λέξεις. Τώρα έχει σιωπή και πόνο. Αλλά κάτι μέσα μου λέει πως όλα θα αλλάξουν. Μια μέρα θα ξαναγελάσουμε. Θα το γράψω εδώ, για να το θυμάμαι.


Α.Ξ

Σήμερα παίξαμε μπάλα με ένα κονσερβοκούτι. Δέκα λεπτά ξεγνοιασιάς. Γελάσαμε. Ξεχάσαμε την πείνα, την Κατοχή, τους φόβους μας. Μετά ξαναγυρίσαμε στα καθήκοντα – να βρούμε ξύλα, νερό, κάτι να φάμε. Το βράδυ καθίσαμε όλοι μαζί γύρω από μια φωτιά και ο Αλέκος είπε: «Αν βγούμε ζωντανοί, θα κάνουμε μια σχολή, μόνο για παιδιά σαν εμάς». Του είπα πως θα τη βαφτίσουμε “Ξυπόλητη Ελπίδα”. Γελάσαμε. Ελπίζω να ζήσουμε αρκετά για να τη φτιάξουμε.

Παιδιά στον πόλεμο – Εγώ στη θέση τους

Στην αρχή πίστευα ότι η ταινία θα είναι «παλιά», άσπρο-μαύρο, βαρετή. Τίποτα από αυτά δεν ίσχυσε. Το Ξυπόλητο Τάγμα ήταν  γροθιά στο στομάχι, μια ιστορία που ξεκινά από τη φτώχεια και το φόβο, και καταλήγει σε κάτι που δεν περίμενα: την ελπίδα.


Ποιοι είναι αυτοί οι ξυπόλητοι;

Η ταινία μιλά για τα παιδιά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στη Θεσσαλονίκη. Παιδιά χωρίς σπίτι, χωρίς οικογένεια, χωρίς παπούτσια – αλλά με κάτι πολύ πιο δυνατό: θέληση να ζήσουν και να αντισταθούν. Δημιουργούν τη δική τους ομάδα – το “τάγμα” τους – και προσπαθούν να επιβιώσουν, να κλέψουν λίγο φαγητό, να βοηθήσουν όσους μπορούν.

Αυτό που με εντυπωσίασε δεν ήταν μόνο η πλοκή, αλλά ο τρόπος που έπαιζαν τα παιδιά. Δεν ήταν ηθοποιοί με μεγάλα ονόματα. Ήταν σαν παιδιά της διπλανής πόρτας – ίσως παιδιά σαν κι εμάς, σε μια άλλη εποχή.


Από την πείνα στην Αντίσταση

Τα αυτά παιδιά δεν έγιναν ούτε εγκληματίες, ούτε θύματα. Έγιναν ήρωες, με τον δικό τους τρόπο. Δεν κρατούσαν όπλα, αλλά είχαν αλληλεγγύη, εξυπνάδα και ψυχή. Έκαναν το σχολείο τους μέσα στα ερείπια, βοήθησαν αντιστασιακούς, φρόντισαν μικρότερα παιδιά.

Σκέφτηκα: Αν ήμουν εκεί; Αν ήμουν 12 χρονών το 1943 και είχα χάσει τους γονείς μου;
Δεν ξέρω αν θα είχα τη δύναμη που είχαν αυτοί.
Και όμως, αυτοί οι «ξυπόλητοι» μας δείχνουν πως μέσα στην απόλυτη φρίκη γεννιέται η ανθρωπιά.

Με την ταινία αυτή στον όμιλο  συζητήσαμε για:

  • την Κατοχή και τον Εμφύλιο

  • την παιδική ηλικία στον πόλεμο

  • την έννοια της κοινωνικής δικαιοσύνης

Ε.Μ

Ξυπόλυτο τάγμα -φύλλο εργασίας


Όταν ο κινηματογράφος με κάνει να νιώθω την Ιστορία

Ποτέ δεν πίστευα πως μια ταινία μπορεί να σε κάνει να σκεφτείς αλλιώς για την Ιστορία. Πάντα θεωρούσα πως η Ιστορία ήταν χρονολογίες, μάχες, βασιλιάδες και σύνορα.  Η συμμετοχή μου στον όμιλο ιστορίας με έκανε να αλλάξω γνώμη.

Είδαμε αρκετές  ταινίες, συζητήσαμε, γελάσαμε, στεναχωρηθήκαμε, θυμώσαμε, συγκινηθήκαμε. Αλλά δύο ταινίες με σημάδεψαν ιδιαίτερα: «Οι άνθρωποι του παππού μου» και ο «Κλέφτης ποδηλάτων».

Και οι δύο ήταν απλές – χωρίς εφέ, χωρίς φαντασία, χωρίς δυνατή μουσική και βαριά κουστούμια. Όμως μέσα στην απλότητά τους έκρυβαν κάτι πολύ δυνατό: τον άνθρωπο μέσα στην Ιστορία.


Οι Άνθρωποι του Παππού μου – Η Ιστορία από την άλλη πλευρά

Όταν ξεκίνησε η ταινία, δεν ήξερα τι να περιμένω. Ήταν τουρκική. Δεν το κρύβω – ξαφνιάστηκα. Όμως σύντομα κατάλαβα γιατί την είδαμε.

Ένας ηλικιωμένος, πρόσφυγας από την Κρήτη, ζει στη Μικρά Ασία. Θυμάται τον ξεριζωμό, την παιδική του ηλικία στην Ελλάδα, την αγάπη του για τον τόπο που άφησε. Η ταινία δεν είχε μίσος. Είχε μόνο νοσταλγία, θλίψη και ανθρωπιά.

Κατάλαβα για πρώτη φορά ότι και από την “άλλη πλευρά” υπήρξαν άνθρωποι που πόνεσαν. Ότι οι ανταλλαγές πληθυσμών δεν είναι απλώς αριθμοί σε ένα βιβλίο – είναι οικογένειες που χώρισαν, σπίτια που έμειναν άδεια, παιδιά που δεν γύρισαν ποτέ.

Ο Κλέφτης Ποδηλάτων – Όταν η αξιοπρέπεια σπάει

Άλλη εποχή, άλλη χώρα. Ρώμη, μετά τον Β’ Παγκόσμιο. Ο πατέρας βρίσκει μια δουλειά που απαιτεί να έχει ποδήλατο. Κι αυτό του το κλέβουν. Από εκείνη τη στιγμή, αρχίζει μια περιπλάνηση σε όλη την πόλη, μαζί με τον μικρό του γιο, για να το βρει.

Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη τη σκηνή στο τέλος. Ο πατέρας δεν αντέχει άλλο. Προσπαθεί να κλέψει ένα άλλο ποδήλατο. Μπροστά στον γιο του. Τον πιάνουν. Και τότε… ο μικρός τον πιάνει από το χέρι. Χωρίς να πει λέξη. Τον συγχωρεί.

Ήταν η πιο σπαρακτική σκηνή που έχω δει. Όχι γιατί είχε δράμα ή μουσική. Αλλά γιατί ήταν αληθινή. Γιατί έβλεπα εκεί, μπροστά μου, τι σημαίνει φτώχεια, απόγνωση, αγάπη, πατέρας και παιδί.

Αναρωτήθηκα: Πόσοι άνθρωποι σήμερα ζουν έτσι; Πόσοι γονείς λυγίζουν και δεν το λένε σε κανέναν;

Αυτή η ταινία μου έμαθε ότι η Ιστορία δεν είναι μόνο οι μεγάλοι πόλεμοι. Είναι και οι μικροί αγώνες – κάθε μέρα – για επιβίωση, για αξιοπρέπεια, για λίγη ελπίδα.

Μ.Σ